ایرادات برشتهکاری: علل و راهحل
ایرادات رایج رست، از underdeveloped و baked تا scorching، tipping و رست بیش از حد: نشانههای ظاهری و حسی، علت فیزیکی–شیمیایی، ترکیبات شاخص، و روش منظم برای اصلاح.
ایراد رست یعنی انحراف دانه از مسیر توسعهٔ مطلوب، بهگونهای که در ظاهر دانه یا در فنجان قابل تشخیص باشد. بیشتر ایرادات رست از سه منبع میآیند: انرژی نامتناسب در زمان نامناسب، ناهمگنی حرارت در batch، و دانهٔ سبزی که خودش ناهمگن است. هر ایراد ردپای مشخصی در طعم دارد و پژوهشها نشان دادهاند که بسیاری از آنها با ترکیبات شیمیایی قابل اندازهگیری نیز همراه هستند. [1] [2]
این بازبینی ابتدا یک چارچوب ساده برای تشخیص ارائه میدهد، سپس ایرادات رایج را با نشانهها و علتهایشان مرور میکند و در پایان روشی منظم برای اصلاح آنها پیشنهاد میدهد.
فهرست مطالب
- ۱. چارچوب تشخیص
- ۲. ایرادات مرتبط با کمبود توسعه
- ۳. ایرادات مرتبط با مسیر کند
- ۴. ایرادات مرتبط با حرارت موضعی
- ۵. ایرادات مرتبط با توسعهٔ بیش از حد
- ۶. ایرادات مرتبط با یکنواختی batch
- ۷. روش منظم اصلاح
- جمعبندی
- منابع
۱. چارچوب تشخیص
پیش از تغییر roast profile، باید مشخص شود ایراد واقعاً از رست میآید یا نه. یک طعم نامطلوب در فنجان میتواند از دانهٔ سبز، فرآوری، رست، نگهداری پس از رست یا حتی دمآوری باشد. برای مثال، طعم کهنه و کاغذی ممکن است نتیجهٔ baked باشد، اما ممکن است از دانهٔ سبز قدیمی یا قهوهٔ برشتهای که مدت زیادی در معرض اکسیژن بوده نیز ناشی شود. [3]
تشخیص قابل اعتماد از کنار هم گذاشتن چند نشانه به دست میآید: ظاهر دانه، رنگ دانهٔ کامل و پودر، رنگ مغز دانهٔ بریدهشده، دادههای منحنی رست، و ارزیابی حسی در cupping. ارزیابی حسی باید در شرایط ثابت انجام شود، یعنی با فاصلهٔ زمانی یکسان پس از رست و دستور cupping یکسان. زبان مشترک مانند Coffee Taster's Flavor Wheel کمک میکند توصیفها میان افراد قابل مقایسه باشند. [4]
۲. ایرادات مرتبط با کمبود توسعه
underdeveloped زمانی رخ میدهد که مغز دانه به توسعهٔ کافی نرسیده باشد، حتی اگر سطح دانه رنگ مناسبی داشته باشد. علت معمول، انرژی ناکافی پس از first crack یا پایان دادن رست بلافاصله پس از آن است. نشانههای حسی شامل نتهای علفی، کاه، نخود سبز، acidity تیز و ترش، و گسی هستند. sweetness ضعیف است و aftertaste کوتاه و خشک است. فاصلهٔ زیاد میان رنگ دانهٔ کامل و پودر یکی از نشانههای عینی این ایراد است. [1] [3]
light یا رست بیش از حد روشن ایراد نزدیکی است، با این تفاوت که کل دانه، و نه فقط مغز، به اندازهٔ کافی توسعه نیافته است. در مطالعهای که ایرادات رست را بهصورت کنترلشده بازسازی کرد، نمونههای underdeveloped و light با ترکیبات شاخص خاصی همراه بودند؛ برای مثال 2,5-dimethylfuran با underdeveloped و indole با رست light ارتباط داشت. [2]
۳. ایرادات مرتبط با مسیر کند
baked زمانی رخ میدهد که رست بیش از حد کند پیش برود یا rate of rise در میانه یا اواخر رست متوقف شود یا ناگهان افت کند. در این حالت دانه زمان طولانی در دمایی میماند که برای ساختن عطرهای مطلوب کافی نیست، اما برای از بین بردن آنها کافی است. نتیجه طعمی flat، نانی، شبیه جو دوسر یا کاغذی است، با acidity کم و sweetness ضعیف. [3] [5] baked را نمیتوان با نگاه به دانه تشخیص داد؛ ظاهر دانه میتواند کاملاً عادی باشد. تشخیص این ایراد به cupping و بررسی منحنی RoR وابسته است. در پژوهش ترکیبات شاخص، maltol بهعنوان نشانگر شیمیایی نمونههای baked معرفی شده است. [2] [5]
۴. ایرادات مرتبط با حرارت موضعی
scorching نتیجهٔ حرارت هدایتی بیش از حد در ابتدای رست است. وقتی charge temperature بیش از حد بالا باشد، batch برای drum کوچک باشد یا سرعت چرخش drum کم باشد، سطح صاف دانه در تماس با فلز داغ میسوزد. لکههای تیره روی سطح صاف دانه نشانهٔ ظاهری آن است و در فنجان طعم دودی، سوخته و تلخ ایجاد میکند، اغلب همراه با نتهای خام، چون مغز دانه عقب مانده است. 4-ethylguaiacol بهعنوان یکی از ترکیبات شاخص scorching گزارش شده است. [2] [3]
tipping ایراد مشابهی است که در انتهای دانه، یعنی نازکترین بخش آن، دیده میشود. نوکهای دانه تیره یا سوخته میشوند و طعم فنجان شبیه scorching است. منابع حرفهای در مورد زمان دقیق بروز آن اتفاق نظر کامل ندارند: برخی آن را به حرارت اولیهٔ بیش از حد و برخی به ورودی حرارت زیاد در اواخر رست نسبت میدهند. در هر حال، علت مشترک، حرارت بیش از ظرفیت جذب بخشهای نازک دانه است. [3]
۵. ایرادات مرتبط با توسعهٔ بیش از حد
dark یا رست بیش از حد زمانی رخ میدهد که حرارت آنقدر ادامه پیدا کند که ترکیبات میوهای و شیرین از بین بروند و ترکیبات دودی، خاکستری و تلخ غالب شوند. دانه تیرهتر از هدف است و اغلب روغن روی سطح آن دیده میشود. phenol بهعنوان ترکیب شاخص این ایراد گزارش شده است. در این حالت ویژگیهای منشأ قهوه تا حد زیادی زیر طعم رست پنهان میشوند. [2] [6]
پژوهشهای حسی نشان میدهند که این ایرادات فقط برای متخصصان قابل تشخیص نیستند. در یک مطالعهٔ مصرفکننده، نمونهٔ رست متعادل بهطور معنادار بر نمونههای دارای ایراد ترجیح داده شد و با صفاتی مانند «متعادل» و «خوشایند» توصیف شد. نمونههای light از یک سو و نمونههای dark و scorched از سوی دیگر، در دو انتهای نقشهٔ حسی قرار گرفتند. [1]
۶. ایرادات مرتبط با یکنواختی batch
برخی ایرادات به مسیر حرارت مربوط نیستند، بلکه به ناهمگنی خود batch مربوطاند. مخلوط دانههایی با اندازه، چگالی یا رطوبت متفاوت، batch بیش از ظرفیت drum، یا airflow نامناسب باعث میشود دانههای روشن و تیره در یک batch کنار هم قرار بگیرند. نتیجه در فنجان اغلب ترکیبی همزمان از نتهای خام و سوخته است. یکنواختی مکانیکی، پیششرط یکنواختی شیمیایی است. [3] [6]
quakerها مثال مهمی از ایرادی هستند که در رست دیده میشوند اما در رست ایجاد نمیشوند. این دانههای نارس پیشسازهای کافی برای قهوهایشدن ندارند و پس از رست روشن باقی میمانند. طعم آنها خشک، بادامزمینیمانند و ناخوشایند است. راهحل quaker در انتخاب و جداسازی دانهٔ سبز یا جداسازی دانههای روشن پس از رست است، نه در تغییر roast profile.
۷. روش منظم اصلاح
اصلاح مؤثر بر تغییر یک متغیر در هر آزمایش استوار است. اگر همزمان charge temperature، airflow و زمان drop تغییر کنند، نمیتوان فهمید کدام تغییر نتیجه را بهتر یا بدتر کرده است. ثبت دقیق هر batch، شامل وزن، رطوبت دانهٔ سبز، منحنی دما، RoR، زمان first crack، development time، رنگ و یادداشت cupping، پایهٔ این یادگیری است. [5] [6]
راهکارهای عمومی برای هر گروه از ایرادات روشن است. برای scorching و tipping، کاهش حرارت اولیه، تنظیم اندازهٔ batch و افزایش سرعت چرخش drum کمک میکند. برای baked، حفظ RoR پیوسته و جلوگیری از توقف آن در میانهٔ رست اهمیت دارد. برای underdeveloped، انرژی کافی پس از first crack و گاهی development time کمی طولانیتر لازم است. ارزیابی نهایی نیز باید پس از دورهٔ استراحت مناسب انجام شود، زیرا degassing طعم قهوهٔ تازه را تغییر میدهد؛ بازبینی دیگسینگ قهوه در این زمینه مکمل است. [3] [5]
جمعبندی
ایرادات رست نشانههای قابل تشخیص یک علت فیزیکی یا شیمیایی هستند. underdeveloped و light از کمبود توسعه، baked از مسیر کند یا RoR متوقفشده، scorching و tipping از حرارت موضعی بیش از حد، و dark از توسعهٔ بیش از حد میآیند. پژوهشها برای بسیاری از این ایرادات ترکیبات شاخص شیمیایی پیدا کردهاند، که نشان میدهد آنها فقط قضاوت سلیقهای نیستند.
عیبیابی خوب با جدا کردن ایراد رست از ایراد دانهٔ سبز و نگهداری شروع میشود و با تغییر کنترلشدهٔ یک متغیر در هر آزمایش ادامه پیدا میکند. سرفصل بعدی نشان میدهد بخشی از ایرادات ادراکشده پس از رست و در زمان نگهداری ایجاد میشوند.
منابع
- Giacalone, D., Degn, T. K., Yang, N., Liu, C., Fisk, I., & Münchow, M. (2019). Common roasting defects in coffee: Aroma composition, sensory characterization and consumer perception. Food Quality and Preference, 71, 463–474. DOI: 10.1016/j.foodqual.2018.03.009
- Yang, N., Liu, C., Liu, X., Degn, T. K., Munchow, M., & Fisk, I. (2016). Determination of volatile marker compounds of common coffee roast defects. Food Chemistry, 211, 206–214. DOI: 10.1016/j.foodchem.2016.04.124
- Perfect Daily Grind. (2020). Roast defects in coffee: How to identify them in the cup. perfectdailygrind.com
- Spencer, M., Sage, E., Velez, M., & Guinard, J.-X. (2016). Using single free sorting and multivariate exploratory methods to design a new coffee taster's flavor wheel. Journal of Food Science, 81(12), S2997–S3005. DOI: 10.1111/1750-3841.13555
- Specialty Coffee Association. Coffee Decoded: What is "baked" coffee? sca.coffee
- Münchow, M., Alstrup, J., Steen, I., & Giacalone, D. (2020). Roasting conditions and coffee flavor: A multi-study empirical investigation. Beverages, 6(2), 29. DOI: 10.3390/beverages6020029